• No Products in the Cart
  • No Products in the Cart
Marina de Haan
0
  • No Products in the Cart

‘Als je iets wilt veranderen, moet je vaak ook iets opgeven’

  • Marina
  • jul 24, 2018
Ben Tiggelaar De Ladder

NIEUW BOEK BEN TIGGELAAR OVER VERANDEREN

Wij vinden veranderen onwijs lastig. Toch is het noodzakelijk om vooruit te kunnen. Ook als christen houden we liever vast aan het huidige in plaats van verandering te omarmen. Gedragswetenschapper Ben Tiggelaar herkent die trend en heeft er een praktisch boek over geschreven. In ‘De Ladder’ vertelt hij waarom we veranderen zo moeilijk vinden en welke drie stappen wél werken.

“Veel mensen zijn met het onderwerp veranderen bezig. Op allerlei manieren. Thuis, maar ook op het werk. Mensen hebben bijvoorbeeld het gevoel dat het te druk is op werk. Op zulke momenten moet er gedragsverandering plaatsvinden. Daar hebben de meeste mensen alleen niet voor doorgeleerd”, aldus Tiggelaar. Al ruim dertig jaar bestudeert hij de thema’s leiderschap en verandering.

“Als je iets wilt veranderen, moet je vaak ook iets opgeven”, zegt Tiggelaar, die boeken als ‘Dromen, durven doen’ en ‘Dit wordt jouw jaar!’ op zijn naam heeft staan. “Soms moet je nu een stuk zekerheid opgeven in de hoop dat je daar later iets voor terugkrijgt.”

Als je iets wilt veranderen, moet je vaak ook iets opgeven

Wij vinden die verandering moeilijk, omdat we beperkt zijn in onze mogelijkheden tot veranderen. Dat heeft volgens Tiggelaar met biologische aspecten te maken. “Een element daarvan is onze aversie tegenover verlies. We zijn geneigd – wanneer we iets dreigen te verliezen, iets kwijtraken of iets pijnlijks ervaren – om de impact als veel groter te ervaren dan als we iets vergelijkbaars winnen.”

Een voorbeeld ter verduidelijking. Als je honderd euro wint, voelt dat als honderd euro. Maar als je honderd euro verliest, voelt het als tweehonderd tot driehonderd euro. “Dit voorbeeld gaat slechts over geld. Bij zaken die met je identiteit te maken hebben, is het verschil nog groter”, vertelt Tiggelaar, die wekelijks een column voor NRC Handelsblad schrijft over werk en management.

De metafoor van de ladder
Het centrale beeld van Tiggelaars nieuwe boek is de ladder. Door deze metafoor wordt de ingewikkelde gedragswetenschap heel toegankelijk. “Denk aan een ladder met drie treden. De bovenste tree is het doel dat je nastreeft. Je wilt bijvoorbeeld een andere manier van leven of werken. Daar moet je gedrag voor veranderen – de middelste tree. Mensen realiseren zich dat die verandering niet vanzelf gaat. De onderste tree is de support, oftewel de ondersteuning die nodig is om je gedragsvoornemen uit te voeren.”

Bijbel lezen
Tiggelaar is een man van het practice what you preach principe. Hij schrijft niet alleen over gedragsverandering, hij werkt er zelf ook aan. “Er is altijd wel iets waar ik aan werk”, geeft de bestsellerauteur toe. Zo heeft hij de afgelopen jaren onderzocht hoe hij als christen nog beter handen en voeten kan geven aan Jezus volgen.

Voor sommige mensen is het eenvoudig om de dag met de Bijbel te beginnen. “Ik ben altijd heel druk ’s morgens, ik gunde mezelf geen tijd om Bijbel te lezen. Ik ben dat makkelijker gaan maken voor mezelf.” Dat houdt concreet in dat hij tegenwoordig een Bijbel opengeslagen heeft liggen op zijn kantoor. “Het is voor mij direct een visuele herinnering: ‘zo wil ik mijn dag beginnen’. Sommige mensen hebben dat niet nodig, bij hen gaat het vanzelf. Bij mij vragen veel dingen om mijn aandacht, dan helpt het om dit soort simpele verandertechnieken te gebruiken om de dag wel goed te beginnen.”

Vaak weten we wel wat er veranderd moet worden, maar lukt het ons niet. Hoe kunnen we dat doorbreken?

“In gedragswetenschappelijke interventies bestaat ‘in een keer goed’ niet. Er zijn meerdere cycli nodig om een doel te behalen. Blijf oefenen, uitproberen en testen. Ga na wat voor jou werkt. Maar geef niet na een keer op. Je moet vaak meerdere pogingen doorlopen om na te gaan wat bij jou past. Dus probeer iets, stuur bij, probeer opnieuw en stuur bij.”

Wat kunnen wij uit de Bijbel leren als het gaat om verandering?

“In het verhaal van Jozef wordt hem van alles aangedaan door kwaadwillende mensen. Zijn broers verkochten hem, de vrouw van Potifar verspreidde een leugen. Als hij onderkoning van Egypte is, ziet hij zijn broers weer. Dan staat er in de Bijbel: ‘Jullie hadden kwaad tegen mij in de zin, maar God heeft dat ten goede gekeerd, om te bewerken wat er nu gebeurt’ (Genesis 50:20). Dat is de grote verandering in ons leven, maar ook in de wereld. Wij knoeien als mensen een hoop aan, maar God gebruikt het voor Zijn plan.”

God keert kwade en gebroken dingen ten goede

“De ultieme verandering in de Bijbel is dat de Here Jezus kwam om de geschiedenis van de wereld te keren. God keert kwade en gebroken dingen ten goede. De wereld is in Gods hand. Dat is het grote plaatje, de grote verandering.”

“In de bijbel wordt daarnaast regelmatig een oproep gedaan aan mensen om zelf aan de slag te gaan. Om voor de zwakkeren in de samenleving te zorgen, om je huis open te stellen voor vreemdelingen. De Bijbel roept ons dus ook op tot praktische acties.”

“Die praktische acties noem ik dan maar even het kleine plaatjevan veranderingen. Dat zijn dingen waar je dagelijks mee te maken hebt. Soms zijn die geïnspireerd op de Bijbel. Soms zijn dat veranderingen vanuit praktische overwegingen, zoals het verlies van een baan en het zoeken naar een nieuwe baan. Voor mij is zo’n kleine verandering bijvoorbeeld iedere ochtend mijn Bijbel lezen.”

In de kerk komen regelmatig veranderingen voor. We zijn het niet altijd eens met die veranderingen. Wat zijn concrete tips hoe daarmee om te gaan?

“Als je van een bepaalde verandering onrustig wordt, is het noodzaak om heel eerlijk jezelf de vraag te stellen: word ik echt onrustig van de inhoud van de verandering, of omdat mijn huidige zekerheden bedreigd worden?”

“Het opgeven van oude gewoontes voelt vaak vervelend. Je kan het vergelijken met je favoriete stad inrijden. Je weet precies waar de parkeergarage is, maar plotseling zijn er wegopbrekingen. Nu moet je een nieuwe route vinden naar je bestemming. Dat geeft een gevoel van irritatie, het is vervelend. Je kan niet langer op de automatische piloot rijden.”

Het opgeven van oude gewoontes voelt vaak vervelend

“Dat zijn mechanismen die we allemaal herkennen. Met zo weinig mogelijk energie proberen je hersenen de dag ongeschonden door te komen. Maar wanneer je moet veranderen en nieuwe gewoontes moet aanleren, dan kost dat extra energie. We vinden dat vaak niet leuk en bovendien is het echt vermoeiend.”

“Terug naar de kerk. Als je in de kerk tegen dit soort gevoelens van verlies aanloopt, wees daar dan eerlijk over en help elkaar. Een verandering kan op zichzelf goed zijn, maar dat wil nog niet zeggen dat het ook makkelijk zal gaan voor iedereen.”

Bron: CIP.nl, juli 2018 / Foto: Elisabeth Ismail
Lees hier mijn recensie over De Ladder

YOU MIGHT ALSO LIKE

Koop mijn gedichtenboek 'Lily in the Wild Field' nu in de online shop! Sluiten